Trong những năm qua, công tác quản lý nhà nước về tư pháp, hộ tịch và hôn nhân gia đình tại xã Trà Liên đã đi vào nề nếp, góp phần bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho nhân dân. Tuy nhiên, vẫn còn một bộ phận người dân chưa nắm rõ các quy định pháp luật, dẫn đến những hành vi vi phạm không đáng có.

Để tăng cường tính nghiêm minh của pháp luật và bảo đảm trật tự xã hội, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 109/2026/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong các lĩnh vực này. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 18/5/2026, thay thế các quy định trước đây, với nhiều mức xử phạt nghiêm khắc hơn đối với các hành vi sai phạm liên quan trực tiếp đến người dân.

1. Phạm vi điều chỉnh rộng lớn

Nghị định này quy định về hành vi vi phạm, hình thức và mức xử phạt, cũng như biện pháp khắc phục hậu quả trong 05 lĩnh vực quản lý nhà nước then chốt:

- Bổ trợ tư pháp: Bao gồm các hoạt động của luật sư, tư vấn pháp luật, công chứng, chứng thực, giám định tư pháp, đấu giá tài sản, trọng tài và hòa giải thương mại.

- Hành chính tư pháp: Tập trung vào hộ tịch, quốc tịch, nuôi con nuôi, phổ biến giáo dục pháp luật, đăng ký biện pháp bảo đảm và bồi thường nhà nước.

- Hôn nhân và gia đình: Bảo vệ chế độ hôn nhân một vợ một chồng, quy định về tảo hôn và các vi phạm khác trong quan hệ gia đình.

- Thi hành án dân sự: Bao gồm cả hoạt động của Thừa phát lại.

- Phục hồi, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã.

2. Hệ thống hình thức xử phạt và khắc phục hậu quả

Nghị định thiết lập một cơ chế răn đe đa tầng:

- Xử phạt chính: Cảnh cáo, phạt tiền và tước quyền sử dụng giấy phép/chứng chỉ hành nghề có thời hạn.

- Xử phạt bổ sung: Đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm.

- Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc hủy bỏ giấy tờ giả, buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, buộc cải chính thông tin sai sự thật hoặc buộc thực hiện đúng quy định pháp luật.

3. Nhấn mạnh vào tính trung thực và trách nhiệm nghề nghiệp

Xuyên suốt Nghị định là các hành vi bị xử phạt nặng liên quan đến:

Hành vi gian dối, tẩy xóa, sửa chữa hồ sơ hoặc sử dụng giấy tờ giả trong các thủ tục hộ tịch, công chứng, đấu giá.

Vi phạm đạo đức hành nghề của luật sư, công chứng viên, đấu giá viên (như tiết lộ bí mật khách hàng, sách nhiễu, đòi thêm tiền ngoài quy định).

Các hành vi cản trở quyền tiếp cận thông tin và hoạt động hòa giải ở cơ sở của công dân.

4. Thẩm quyền xử phạt tại địa phương

Nghị định phân định rõ thẩm quyền cho nhiều chức danh, trong đó Chủ tịch UBND cấp xã có vai trò quan trọng trong việc trực tiếp xử lý các vi phạm về hộ tịch, hôn nhân gia đình và chứng thực ngay tại cơ sở với mức phạt tiền lên đến 15.000.000 đồng.

5. Hiệu lực thi hành

Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5 năm 2026, thay thế các quy định xử phạt cũ trước đây trong cùng lĩnh vực.

Tìm hiểu Nghị định 109/2026/NĐ-CP tại đây:

Nguyễn Quốc Sỹ