Không phải ngẫu nhiên năm 2026 được Trung ương xác định là “năm của chính quyền cơ sở”, “năm của cán bộ cơ sở”, qua đó khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của chính quyền cấp xã trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đối với xã Trà Liên, chú trọng công tác bồi dưỡng đội ngũ công chức theo hướng thực chất, kết hợp nâng cao lý luận chính trị với rèn luyện kỹ năng thực thi công vụ gắn với vị trí việc làm là định hướng cần được quan tâm nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Yêu cầu mới đối với đội ngũ công chức xã Trà Liên trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp

Xã Trà Liên được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Trà Đông, Trà Nú và Trà Kót, có diện tích tự nhiên hơn 178,15 km² với 7.068 người, trong đó khoảng 49% là đồng bào dân tộc Co. Sau khi đi vào hoạt động theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp, bên cạnh việc nhanh chóng kiện toàn tổ chức bộ máy và ổn định hoạt động, địa phương cũng đứng trước không ít khó khăn, thách thức trong quá trình thực hiện các nhiệm vụ mới.

Mô hình chính quyền địa phương hai cấp đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với năng lực thực thi của đội ngũ công chức cấp xã. Với vai trò trực tiếp tổ chức thực hiện chủ trương, chính sách và phục vụ Nhân dân, đội ngũ công chức xã Trà Liên cần đáp ứng những yêu cầu mới từ các đặc điểm sau:

Thứ nhất, yêu cầu đa nhiệm và liên ngành ngày càng cao. Hơn 1.060 nhiệm vụ, chiếm trên 90% thẩm quyền của cấp huyện trước đây, được chuyển giao xuống cấp xã, làm gia tăng đáng kể khối lượng và phạm vi công việc của đội ngũ công chức. Trong bối cảnh đó, công chức không còn làm việc theo chuyên môn đơn lĩnh vực mà phải đảm nhiệm nhiều lĩnh vực khác nhau, đồng thời xử lý linh hoạt các tình huống hành chính phát sinh hằng ngày, đòi hỏi tư duy tổng hợp, khả năng phối hợp liên ngành và năng lực thực thi ngày càng cao.

Thứ hai, yêu cầu chuẩn hóa năng lực trong điều kiện đội ngũ công chức cấp xã có quá trình đào tạo, kinh nghiệm công tác và khả năng thích ứng khác nhau. Trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao, việc bồi dưỡng cần được thiết kế theo vị trí việc làm và nhu cầu thực tiễn của từng nhóm công chức, thay vì áp dụng một chương trình chung cho tất cả.

Thứ ba, áp lực phục vụ Nhân dân ngày càng lớn. Là lực lượng trực tiếp giải quyết công việc cho người dân, công chức cấp xã cần có không chỉ kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ mà còn bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm và kỹ năng giao tiếp, dân vận.

Thứ tư, điều kiện làm việc và yêu cầu chuyển đổi số đặt ra nhiều thách thức. So với cấp tỉnh, thành phố, điều kiện về cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin tại cấp xã còn nhiều hạn chế, nhất là các xã miền núi, như xã Trà Liên hiện nay. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ứng dụng công nghệ và hiệu suất làm việc. Việc triển khai chính quyền số đòi hỏi đội ngũ công chức phải không ngừng cập nhật kiến thức, nâng cao năng lực số để thích ứng với yêu cầu mới.

Những yêu cầu đó đòi hỏi công tác bồi dưỡng phải được đổi mới theo hướng thực chất, gắn với vị trí việc làm và yêu cầu thực tiễn, nhằm xây dựng đội ngũ công chức đủ năng lực, bản lĩnh đáp ứng yêu cầu của mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đổi mới công tác bồi dưỡng theo hướng phát triển toàn diện năng lực thực thi công vụ

Trong bối cảnh mô hình chính quyền địa phương hai cấp, công tác bồi dưỡng đội ngũ công chức xã Trà Liên cần được đổi mới theo hướng phát triển năng lực thực thi công vụ, gắn với vị trí việc làm và yêu cầu thực tiễn. Trọng tâm là nâng cao bản lĩnh chính trị, năng lực chuyên môn, năng lực số và tư duy quản trị địa phương.

Trước hết, cần tiếp tục chú trọng bồi dưỡng lý luận chính trị nhằm giúp đội ngũ công chức nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; hiểu sâu về mô hình chính quyền địa phương hai cấp, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách hành chính và chuyển đổi số. Việc học tập lý luận không chỉ dừng lại ở việc tiếp thu kiến thức mà phải giúp công chức hình thành tư duy quản trị, nâng cao bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ, tinh thần trách nhiệm, ý thức phục vụ Nhân dân và năng lực vận dụng chủ trương, chính sách vào giải quyết những vấn đề cụ thể của địa phương.

Cùng với đó, nội dung bồi dưỡng chuyên môn cần được thiết kế theo vị trí việc làm, phù hợp với đặc thù của từng chức danh và yêu cầu thực tiễn của xã Trà Liên, khắc phục tình trạng đào tạo dàn trải, thiếu tính ứng dụng. Đối với các lĩnh vực có khối lượng công việc lớn như địa chính, tài nguyên và môi trường, tư pháp - hộ tịch, tài chính, văn hóa - xã hội, cần tăng cường phương thức bồi dưỡng theo hướng "cầm tay chỉ việc", thông qua xử lý tình huống, thực hành hồ sơ, hướng dẫn nghiệp vụ và trao đổi kinh nghiệm thực tiễn để nâng cao khả năng áp dụng pháp luật, kỹ năng tham mưu và giải quyết công việc ngay tại cơ sở.

Trong điều kiện đẩy mạnh chuyển đổi số, cần ưu tiên bồi dưỡng năng lực số cho đội ngũ công chức, từ kỹ năng sử dụng thành thạo các hệ thống quản lý văn bản, dịch vụ công trực tuyến, cơ sở dữ liệu dùng chung đến kỹ năng khai thác dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tra cứu văn bản, xử lý hồ sơ và hỗ trợ ra quyết định. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Bên cạnh kiến thức chuyên môn, công tác bồi dưỡng cũng cần quan tâm phát triển các kỹ năng mềm và kỹ năng quản trị hiện đại như kỹ năng giao tiếp, dân vận, hòa giải ở cơ sở, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, làm việc nhóm và phối hợp liên ngành. Đặc biệt, trong bối cảnh không còn cấp huyện, nhiều vấn đề về quy hoạch, phát triển hạ tầng, phát triển du lịch, bảo tồn văn hóa đồng bào dân tộc Co, phát triển vùng nguyên liệu và chuỗi giá trị nông - lâm nghiệp đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa Trà Liên với các xã lân cận. Vì vậy, việc bồi dưỡng tư duy liên kết vùng, năng lực phối hợp liên xã, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển cần được xem là một nội dung mới, góp phần nâng cao năng lực quản trị phát triển của chính quyền cơ sở.

Để công tác bồi dưỡng mang lại hiệu quả thực chất, cần đa dạng hóa phương thức tổ chức theo hướng kết hợp giữa đào tạo tập trung, bồi dưỡng tại chỗ, học tập trực tuyến, sinh hoạt chuyên đề và khảo sát thực tiễn; đồng thời tăng cường sự phối hợp giữa các cơ sở đào tạo, trong đó có Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng - đơn vị kết nghĩa với xã Trà Liên, với địa phương trong việc khảo sát nhu cầu, xây dựng chương trình và tổ chức bồi dưỡng phù hợp với đặc điểm của xã Trà Liên. Hiệu quả sau bồi dưỡng cần được đánh giá bằng sự chuyển biến về năng lực thực thi công vụ, chất lượng giải quyết công việc, khả năng phối hợp, ứng dụng công nghệ và mức độ hài lòng của người dân, thay vì chỉ dựa trên chứng chỉ hay kết quả cuối khóa.

 Đổi mới công tác bồi dưỡng theo hướng phát triển toàn diện năng lực thực thi công vụ không chỉ là yêu cầu trước mắt mà còn là giải pháp có ý nghĩa chiến lược nhằm xây dựng đội ngũ công chức xã Trà Liên có bản lĩnh chính trị vững vàng, chuyên môn sâu, năng lực số tốt, tư duy quản trị hiện đại và khả năng thích ứng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển của địa phương trong giai đoạn mới.

Lê Thị Ngọc Lệ - Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng