Ngày 11/12/2025, tại Kỳ họp thứ
10, Quốc hội đã thông qua Luật Chuyển đổi số 2025 (Luật số 148/2025/QH15). Luật
có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026, tạo hành lang pháp lý thúc đẩy phát triển
xã hội số, kinh tế số và bảo vệ quyền lợi của người dân trên môi trường số.
Luật gồm 08 chương, 48 điều, quy
định về nguyên tắc, chính sách của Nhà nước đối với hoạt động chuyển đổi số;
phát triển Chính phủ số, kinh tế số, xã hội số; dữ liệu số, nền tảng số; bảo đảm
an toàn thông tin, an ninh mạng trong quá trình chuyển đổi số; đồng thời quy định
quyền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động chuyển đổi
số tại Việt Nam.
Luật quy định rõ các khái niệm nền
tảng làm cơ sở thống nhất trong nhận thức và tổ chức thực hiện chuyển đổi số.
Theo đó, chuyển đổi số là quá trình chuyển đổi phương thức hoạt động, quản trị
và cung cấp dịch vụ dựa trên công nghệ số, dữ liệu số, hệ thống số, nền tảng số
và quy trình số nhằm tạo ra giá trị mới, nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường
tính minh bạch. Bên cạnh đó, Luật cũng quy định các khái niệm cơ bản như hạ tầng
số, hệ thống số, nền tảng số, môi trường số, số hóa, số hóa quy trình, dữ liệu
số, dịch vụ số, dịch vụ công trực tuyến, công dân số, năng lực số, nhân lực số
và khoảng cách số; đồng thời xác định nội hàm của Chính phủ số, kinh tế số và
xã hội số.
Về nội dung hoạt động chuyển đổi
số, Luật quy định toàn diện từ việc xây dựng, ban hành và tổ chức thực hiện chiến
lược, chương trình, kế hoạch, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; quản lý, điều phối,
giám sát, đánh giá kết quả chuyển đổi số; đến phát triển hạ tầng số, hệ thống số,
nền tảng số, cơ sở dữ liệu; xây dựng, quản trị, chia sẻ, khai thác và bảo vệ dữ
liệu số; số hóa thông tin, tài liệu và quy trình; đổi mới mô hình tổ chức,
phương thức hoạt động; phát triển dịch vụ công trực tuyến và các dịch vụ số phục
vụ người dân, doanh nghiệp.
Nhằm bảo đảm quá trình chuyển đổi
số được triển khai an toàn, hiệu quả, Luật quy định việc áp dụng các biện pháp
bảo vệ an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu trong suốt quá trình
thiết kế, xây dựng, vận hành và khai thác hệ thống số; đồng thời khuyến khích
nghiên cứu, thử nghiệm, phát triển các mô hình, sản phẩm, dịch vụ công nghệ số
mới; tăng cường đào tạo, phát triển nhân lực số; đẩy mạnh công tác tuyên truyền,
phổ biến pháp luật và nâng cao nhận thức về chuyển đổi số.
Luật cũng quy định cụ thể các
hành vi bị nghiêm cấm nhằm bảo đảm trật tự, an toàn trong hoạt động chuyển đổi
số, như cản trở hoặc phá hoại hoạt động chuyển đổi số; truy cập, can thiệp trái
phép vào hệ thống số; thu thập, sử dụng, chia sẻ dữ liệu trái quy định của pháp
luật; lợi dụng chuyển đổi số để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm
quyền và lợi ích hợp pháp của cơ quan, tổ chức, cá nhân hoặc gây cản trở hoạt động
chuyển đổi số.
Đối với việc xây dựng và phát triển
hệ thống số, Luật quy định nguyên tắc thiết kế theo hướng sử dụng các nền tảng
số và thành phần dùng chung, bảo đảm khả năng kết nối, tích hợp ngay từ giai đoạn
thiết kế; lấy dữ liệu và người sử dụng làm trung tâm; đáp ứng yêu cầu về an
toàn thông tin, an ninh mạng; bảo đảm khả năng mở rộng, nâng cấp và thích ứng với
sự phát triển của công nghệ. Đồng thời, Luật quy định các yêu cầu tối thiểu đối
với hệ thống số về kết nối, chia sẻ dữ liệu, lưu trữ và bảo vệ dữ liệu, duy trì
khả năng hoạt động liên tục, ghi nhận nhật ký hệ thống và bảo đảm khả năng tiếp
cận đối với người sử dụng.
Về chính sách của Nhà nước, Luật
quy định nhiều cơ chế nhằm thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia, trong đó tập trung
phát triển hạ tầng số đồng bộ; xây dựng, khai thác và chia sẻ dữ liệu số; khuyến
khích phát triển nền tảng số dùng chung, sản phẩm và dịch vụ công nghệ số; bảo
đảm an toàn thông tin, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu; hỗ trợ doanh nghiệp, người
dân tham gia chuyển đổi số; phát triển nguồn nhân lực số, công dân số; thu hẹp
khoảng cách số giữa các vùng, miền; tăng cường điều phối thống nhất và công khai,
minh bạch trong triển khai các chương trình, kế hoạch chuyển đổi số.
Bên cạnh đó, Luật quy định về hợp
tác quốc tế trong lĩnh vực chuyển đổi số trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền
quốc gia, phù hợp với pháp luật Việt Nam và điều ước quốc tế mà Việt Nam là
thành viên; đồng thời khuyến khích tăng cường trao đổi kinh nghiệm, chuyển giao
công nghệ, phát triển nguồn nhân lực, xây dựng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật
và mở rộng hợp tác quốc tế nhằm nâng cao hiệu quả chuyển đổi số.
Việc ban hành Luật Chuyển đổi số
năm 2025 góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về chuyển đổi số, tạo cơ sở để
triển khai đồng bộ các hoạt động chuyển đổi số trên phạm vi cả nước, thúc đẩy
phát triển Chính phủ số, kinh tế số và xã hội số, nâng cao hiệu lực, hiệu quả
quản lý nhà nước, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và chất lượng phục vụ
người dân trong kỷ nguyên số.