Nhằm bảo đảm việc tổ chức bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp được thực hiện dân chủ, đúng pháp luật, thống nhất và chặt chẽ, ngày 26/9/2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 101/2025/UBTVQH15 quy định chi tiết, hướng dẫn việc tổ chức hội nghị cử tri; việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố; việc hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, lập danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân trong bầu cử bổ sung.

Nghị quyết là cơ sở pháp lý quan trọng, góp phần bảo đảm quyền làm chủ của Nhân dân, nâng cao chất lượng đại biểu dân cử và tổ chức thành công cuộc bầu cử.

Thứ nhất, về tổ chức hội nghị cử tri

Nghị quyết quy định rõ nguyên tắc, trình tự và trách nhiệm tổ chức hội nghị cử tri nơi cư trú và nơi công tác của người được giới thiệu ứng cử.
Hội nghị cử tri phải được tổ chức dân chủ, công khai, đúng thành phần, bảo đảm để cử tri thảo luận, nhận xét, tín nhiệm đối với người được giới thiệu ứng cử.

Ý kiến nhận xét, tín nhiệm của cử tri là căn cứ quan trọng để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xem xét trong quá trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử, bảo đảm lựa chọn được người đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật.

Thứ hai, về việc giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã ở thôn, tổ dân phố

Nghị quyết 101/2025/UBTVQH15 hướng dẫn cụ thể trình tự, thủ tục giới thiệu người ứng cử đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã tại thôn, tổ dân phố.
Việc giới thiệu phải bảo đảm đúng đối tượng, tiêu chuẩn, cơ cấu, thành phần; phát huy vai trò của cộng đồng dân cư trong việc lựa chọn, đề cử những người tiêu biểu, có uy tín, gắn bó với Nhân dân, có khả năng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của cử tri tại địa bàn dân cư.

Quá trình giới thiệu phải được lập biên bản đầy đủ, trung thực, phản ánh đúng ý kiến của cử tri tham dự hội nghị.

Thứ ba, về hiệp thương, giới thiệu người ứng cử

Nghị quyết quy định rõ trách nhiệm của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các cấp trong việc chủ trì hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân.

Việc hiệp thương phải được tiến hành theo đúng trình tự, bảo đảm nguyên tắc dân chủ, thống nhất, đúng luật; chú trọng chất lượng người ứng cử; kiên quyết không đưa vào danh sách những người không đủ tiêu chuẩn, không được cử tri tín nhiệm hoặc có vi phạm theo quy định của pháp luật.

Thứ tư, về lập danh sách người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân trong bầu cử bổ sung

Nghị quyết 101/2025/UBTVQH15 hướng dẫn cụ thể việc lập danh sách người ứng cử trong bầu cử bổ sung, bảo đảm phù hợp với đặc điểm, phạm vi, tính chất của từng cuộc bầu cử bổ sung.

Danh sách người ứng cử phải được lập đúng quy định, công khai, minh bạch, tạo điều kiện để cử tri tìm hiểu, lựa chọn và thực hiện quyền bầu cử một cách đầy đủ, chính xác.

Thứ năm, về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức có liên quan

Nghị quyết xác định rõ trách nhiệm của chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị – xã hội và các cơ quan liên quan trong việc phối hợp tổ chức hội nghị cử tri, hiệp thương, giới thiệu người ứng cử và lập danh sách người ứng cử.

Các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan phải chấp hành nghiêm quy định của pháp luật; bảo đảm an ninh, trật tự, kỷ cương; kịp thời phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm trong quá trình tổ chức thực hiện.

Nghị quyết số 101/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội là văn bản hướng dẫn quan trọng, góp phần bảo đảm việc tổ chức hội nghị cử tri, giới thiệu người ứng cử, hiệp thương và lập danh sách người ứng cử được thực hiện đúng quy định, dân chủ, khách quan, minh bạch.

Việc quán triệt và thực hiện nghiêm túc Nghị quyết sẽ góp phần nâng cao chất lượng đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân; phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; bảo đảm thành công của các cuộc bầu cử và bầu cử bổ sung trong thời gian tới.

Nguyễn Quốc Sỹ